Wat is de renovatieplicht?
De renovatieplicht (officieel: de residentiële renovatieverplichting) verplicht kopers van woningen met een slecht EPC-label om binnen een bepaalde termijn te renoveren naar een beter label. Ze geldt in het Vlaamse Gewest en is ingevoerd om de energetische kwaliteit van het woningpatrimonium stapsgewijs op te krikken. De maatregel is verankerd in het Energiedecreet en wordt gehandhaafd door het VEKA (Vlaams Energie- en Klimaatagentschap).
De renovatieplicht staat los van de vorige EPC-labelpremie voor label C, die werd afgebouwd. Het doel is lager energieverbruik, minder CO₂-uitstoot en lagere energiefacturen voor de bewoners.
De renovatieplicht geldt enkel voor de residentiële sector (gezinswoningen en appartementen). Niet-residentieel vastgoed (kantoren, handelspanden) valt onder andere regelgeving.
Voor wie geldt de renovatieplicht?
De renovatieplicht is van toepassing op kopers die vanaf 1 januari 2023 een woning of appartement aankopen met EPC-label E of F. Erfenissen en schenkingen zijn in principe vrijgesteld. Vennootschapsaankopen: ook rechtspersonen die een woning verwerven vallen onder de plicht. Wie al eigenaar was vóór 1 januari 2023, is niet gebonden aan deze specifieke renovatieplicht.
Welke termijn geldt er?
U heeft 6 jaar na de datum van de authentieke aankoopakte om te renoveren naar label D. Na het behalen van label D moet u een nieuw EPC laten opmaken door een erkende energiedeskundige, dat nieuwe EPC is het bewijs dat u aan de plicht heeft voldaan.
Na te kijken: de precieze termijn en eventuele uitloopjaren voor dossiers die vóór de wetswijziging zijn aangevangen, kunnen afwijken. Raadpleeg steeds vlaanderen.be of een erkend energieadviseur. Datum van controle: juni 2026.
Wat verandert er in 2026?
De Vlaamse Regering kondigde voor 2026 een gedeeltelijke versoepeling aan: een uitloopperiode voor eigenaars met een lopend renovatiedossier, mogelijk aangepaste doelstellingen voor specifieke woningtypes, en uitbreiding van de begeleidingstrajecten via het Woningrenovatiepact.
Na te kijken: de precieze maatregelen waren bij redactie (juni 2026) nog niet volledig gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Controleer de meest recente stand van zaken op vlaanderen.be/renovatieplicht.
Hoe haalt u EPC-label D?
Label D bereiken is haalbaar via een gerichte aanpak van de energieschil. De werken met het hoogste rendement: dakisolatie (tot 30% warmteverlies), ramen en deuren (Uw ≤ 1,0 W/m²K), gevelisolatie en warmtepomp & zonnepanelen. Laat vóór de werken een energieaudit uitvoeren om de optimale combinatie te bepalen.
Premies die helpen bij de renovatieplicht
Wie renoveren moet, kan rekenen op substantiële overheidssteun: Mijn VerbouwPremie voor isolatie, schrijnwerk, verwarming en ventilatie; het 6% btw-tarief op facturen voor woningen ouder dan 10 jaar; en de EPC-lening via Fluvius/het Vlaams Energiebedrijf voor voordelige financiering.
Na te kijken: premiebedragen en aanvraagprocedures wijzigden per 1 maart 2026. Raadpleeg de meest actuele info op vlaanderen.be.
Wat als u niet (tijdig) renoveert?
Wie de renovatieplicht niet nakomt riskeert een administratieve boete van het VEKA, een aantekening in de woningpas die zichtbaar is bij een latere verkoop, en verlies van recht op bepaalde premies als de aanvraag te laat wordt ingediend.
Na te kijken: de exacte sanctiebedragen zijn niet definitief vastgelegd in alle gepubliceerde bronnen (juni 2026). Raadpleeg vlaanderen.be voor de meest actuele sanctieregeling.
