Waarom de badkamer een aparte aanpak vraagt voor elektriciteit
Een badkamer combineert water, vocht en elektriciteit in een kleine ruimte, en dat is precies waarom de regels er strenger zijn dan in een droge kamer. Rond bad en douche gelden specifieke zones met eigen voorschriften voor stopcontacten, verlichting en de bescherming van de installatie.
Bouw Vlaanderen brengt uw elektriciteit vernieuwen en AREI-keuring samen in orde, zodat de badkamer niet alleen mooi oogt, maar ook voldoet aan de geldende voorschriften.
Deze pagina legt de zones, de IP-klasse en de differentieel in gewone taal uit, zodat u weet waar u op moet letten bij een nieuwe of vernieuwde badkamer.
De AREI-zones rond bad en douche
Het AREI, ook wel het RGIE genoemd, verdeelt de ruimte rond bad en douche in zones. Hoe dichter bij het water, hoe strenger de regels voor toestellen en aansluitingen.
- Zone 0: de binnenkant van het bad of de douchebak zelf. Hier zijn enkel toestellen op zeer lage veiligheidsspanning toegelaten.
- Zone 1: de ruimte net boven het bad of de douche. Alleen vast gemonteerde toestellen met een geschikte bescherming tegen water zijn hier toegelaten, geen losse stopcontacten.
- Zone 2: de zone rond zone 1. Verlichting en toestellen moeten hier een hogere beschermingsgraad hebben dan in de rest van de badkamer, en gewone stopcontacten zijn er in de regel niet toegelaten, op strikte uitzonderingen na zoals een scheerstopcontact met scheidingstransformator.
- Buiten de zones: de rest van de badkamer, waar de gewone regels voor stopcontacten en verlichting gelden, weliswaar nog steeds beveiligd door de verplichte differentieel voor de badkamer.
De exacte afstanden en hoogtes van elke zone liggen vast in het AREI. Laat een ervaren elektricien of een erkend keuringsorganisme de indeling van uw badkamer controleren voor u de plaatsing van stopcontacten en verlichting definitief vastlegt.
Welke differentieel voor de badkamer verplicht is
Welke differentieel voor badkamer verplicht is, ligt vast in het AREI, dat in heel België geldt: de stroomkringen die de badkamer voeden, moeten beveiligd zijn met een differentieelschakelaar van 30 mA, bovenop de algemene differentieel van de woning. Deze aardlekbeveiliging onderbreekt de stroom binnen een fractie van een seconde zodra er een lekstroom optreedt, bijvoorbeeld door een defect toestel of een beschadigde kabel in een vochtige omgeving.
In de praktijk voorziet men in de zekeringkast een aparte differentieel van 30 mA voor de badkamer, of valt de badkamer onder een groep die toch al met deze gevoelige beveiliging werkt. Bij een volledige vernieuwing van de elektriciteit wordt dit automatisch mee opgenomen, en controleert de AREI-keuring of de beveiliging correct is aangesloten.
Welke IP-waarde geldt per zone in de badkamer
Naast de differentieel gelden er regels voor de IP-waarde van toestellen: een cijfercode die aangeeft hoe goed een toestel beschermd is tegen stof en water. Welke IP-waarde voor badkamer toestellen nodig is, hangt af van de zone waarin ze hangen: hoe dichter bij het water, hoe hoger de vereiste bescherming.
Als vuistregel geldt dat verlichting en stopcontacten dicht bij bad of douche een hogere IP-waarde nodig hebben dan toestellen die verder van het water hangen. De exacte IP-klasse per zone en per toestel staat in het AREI en wordt tijdens de keuring gecontroleerd, dus laat uw elektricien dit per zone bevestigen voor u toestellen aankoopt.
Waar stopcontact en welke verlichting in de badkamer mogen
Waar stopcontact badkamer toestellen het best komen, hangt samen met de zones: hoe verder van bad en douche, hoe vrijer u staat in de plaatsing. Buiten de zones plaatst u stopcontacten net als in elke andere kamer, beveiligd door de verplichte differentieel.
Welke verlichting badkamer het meest geschikt is, verschilt per zone. Boven en rond bad of douche kiest u voor armaturen met een hogere beschermingsgraad tegen water en stoom. Buiten die zones volstaat gewone badkamerverlichting, al blijft een vochtbestendige uitvoering aangeraden omdat de luchtvochtigheid in de hele ruimte hoog kan oplopen.
Een aparte schakelaar voor de verlichting, buiten het bereik van de zones, is de gebruikelijke oplossing, eventueel aangevuld met een dimmer voor sfeerverlichting naast de hoofdverlichting.
Lichtplan: waar spotjes plaatsen in de badkamer
Een lichtplan waar spotjes plaatsen badkamer een van de eerste vragen bij is, verdeelt de verlichting doorgaans in twee lagen: algemene verlichting in het plafond voor voldoende basislicht, en gerichte verlichting rond de spiegel voor een egaal licht op het gezicht zonder schaduwvorming.
Plaats spotjes boven de wastafel bij voorkeur voor de spiegel in plaats van erboven, zodat het licht niet van bovenaf schaduwen op het gezicht werpt. Spotjes boven of net naast bad en douche vallen binnen de strengere zones en moeten dus een hogere beschermingsgraad hebben. Buiten die zones, bijvoorbeeld boven het middenpad of bij het toilet, volstaat reguliere badkamerverlichting.
Elektriciteit in de badkamer laten aanleggen en keuren
Elektriciteit in een badkamer combineert vocht, beperkte ruimte en strikte voorschriften, een combinatie waarbij een ervaren elektricien het verschil maakt tussen een installatie die er mooi uitziet en een installatie die ook effectief veilig en conform is. Bij een nieuwe installatie of een belangrijke uitbreiding of wijziging is een AREI-keuring door een erkend keuringsorganisme verplicht voor de ingebruikname. Die keuring controleert onder meer de zones, de differentieel en de IP-waarden van uw toestellen.
Plant u een nieuwe badkamer of een volledige renovatie van de elektriciteit? Vraag een offerte aan en Bouw Vlaanderen brengt de installatie in orde, van opmeting tot AREI-keuring.